Makala hii imeandikwa na Doctor Abdul anaepatikana kupitia Nambari 0747 531 853

Surua ni ugonjwa wa kuambukiza unaosababishwa na virusi vya aina ya Paramyxovirus. Ni ugonjwa unaoenea kwa kasi na unaweza kuwa na athari kubwa kwa afya ya umma, hasa kwa watoto wadogo. Makala hii itachunguza kwa undani sababu za surua, dalili zake, jinsi inavyoenea, athari zake, na mbinu za kuzuia na kutibu ugonjwa huu.
Sababu za Surua
Surua husababishwa na virusi vya surua (Measles virus) ambavyo ni vya aina ya Paramyxovirus. Virusi hivi huenea kwa urahisi kupitia njia ya hewa wakati mtu aliyeambukizwa anapokohoa au kupiga chafya. Aidha, kugusa uso baada ya kushika uso au vitu vilivyochafuliwa na mate ya mtu mwenye virusi inaweza kusababisha maambukizi.
Dalili za Surua
Dalili za surua kawaida huanza kuonekana kati ya siku 10 hadi 14 baada ya kuambukizwa. Dalili kuu ni pamoja na:
- Homa: Homa kali ambayo mara nyingi ni dalili ya kwanza ya surua.
- Upele: Baada ya siku chache za homa, upele mwekundu unaoenea kutoka kwenye uso hadi sehemu nyingine za mwili hutokea.
- Dalili za mafua: Homa ya mafua, kikohozi, macho mekundu (conjunctivitis), na koo kuwasha.
- Vipele vya Koplik: Vipele vidogo vyenye rangi ya samawati kwenye utando wa ndani wa mashavu ni kiashiria mahsusi cha surua.
Jinsi Surua Inavyoenea
Surua ni moja ya magonjwa ya kuambukiza zaidi duniani. Inaweza kuenea kwa njia zifuatazo:
- Matone ya hewa: Kupitia kikohozi na chafya kutoka kwa mtu aliyeambukizwa.
- Kugusa vitu: Kugusa uso baada ya kugusa vitu vilivyochafuliwa na mate ya mtu mwenye surua.
- Mawasiliano ya karibu: Kuwa karibu na mtu aliyeambukizwa, hasa katika maeneo yenye msongamano.
Athari za Surua
Ingawa wengi wanaweza kupona bila matatizo makubwa, surua inaweza kusababisha matatizo makubwa kiafya kama:
- Nimonia: Hii ni moja ya matatizo mabaya zaidi na ni sababu kuu ya vifo vinavyohusiana na surua.
- Ugonjwa wa ubongo (Encephalitis): Hali hii inaweza kusababisha kuvimba kwa ubongo na mara nyingi husababisha ulemavu wa kudumu au kifo.
- Utapiamlo: Watoto wenye utapiamlo wako katika hatari kubwa ya kupata surua na wanapopata, ugonjwa unakuwa mkali zaidi.
- Kupoza kwa viungo: Hii inaweza kutokea kama matokeo ya uharibifu wa seli za neva.
Mbinu za Kudhibiti Surua
1. Chanjo
Chanjo ni njia bora zaidi ya kudhibiti surua. Chanjo ya MMR (Measles, Mumps, and Rubella) ni yenye ufanisi mkubwa na inatolewa kwa watoto katika umri wa miezi 12-15 na dozi ya pili inatolewa kati ya miaka 4-6. Kuwa na kiwango kikubwa cha chanjo katika jamii (herd immunity) husaidia kuzuia mlipuko wa ugonjwa huu.
2. Elimu na Uhamasishaji
Elimu ya umma kuhusu umuhimu wa chanjo ni muhimu. Wazazi wanapaswa kuelimishwa juu ya faida za chanjo na hatari za kutokuchanja watoto wao.
3. Uchunguzi na Ufuatiliaji
Uchunguzi wa haraka na ufuatiliaji wa kesi za surua ni muhimu kwa kudhibiti mlipuko. Watu wanaoshukiwa kuwa na surua wanapaswa kuwekwa karantini ili kuzuia kusambaa kwa ugonjwa.
4. Matibabu
Ingawa hakuna tiba mahsusi ya surua, matibabu yanayolenga kupunguza dalili na matatizo yanayotokana na ugonjwa huu yanaweza kusaidia. Hii ni pamoja na:
- Kupunguza homa: Dawa za kupunguza homa kama paracetamol.
- Kulainisha koo: Matibabu ya kikohozi na koo kuwasha.
- Vinywaji vya kutosha: Kuepuka upungufu wa maji mwilini.
- Virutubisho: Vitamini A imethibitishwa kupunguza vifo na matatizo ya surua.
Surua ni ugonjwa hatari lakini unaoweza kuzuilika kwa njia bora za kinga kama chanjo. Pamoja na juhudi za kimataifa za kutoa chanjo na kuelimisha umma, ni muhimu kwa kila mtu kushiriki katika kuhakikisha kuwa surua inadhibitiwa na hatimaye kutokomezwa. Kutambua dalili mapema, kupata matibabu sahihi, na kuhakikisha kuwa watoto wanapata chanjo ni hatua muhimu za kulinda afya ya jamii na vizazi vijavyo dhidi ya ugonjwa huu hatari.
Ebhana Niite Abdul, daktari mwenye uzoefu wa zaidi ya miaka mitano kwenye sekta hii ya Afya. Nimehudumia maelfu ya wagonjwa na nimekuwa sababu ya maelfu ya watu kupona matatizo yao.
Kwa sasa nimejikita zaidi kwenye Tiba Lishe kwa sababu ya matokeo mazuri wanayo onyesha wagonjwa wangu ninao wapatia dawa za Tiba lishe.
Unanipata kupitia Nambari 0747 531 853. Nipo Dar es salaam, Kariakoo
Karibu Nikuhudumie








