MIMBA KUTUNGA NJE YA KIZAZI

Makala Hii Imeandikwa Na Doctor Abdul Anaepatikana Kupitia Nambari +255 747 531 853.

Mimba kutunga nje ya kizazi ni hali ambapo yai lililorutubishwa linatunga nje ya mfuko wa uzazi, badala ya kuingia kwenye kuta za kizazi. Kwa kawaida, hali hii hutokea katika mirija ya uzazi (fallopian tubes), na inajulikana pia kama mimba ya mirija. Hata hivyo, kuna wakati mimba ya nje ya kizazi inaweza kutokea sehemu nyingine kama vile kwenye shingo ya uzazi (cervix), sehemu ya juu ya kizazi (abdominopelvic cavity), au katika ovari. Mimba hii ni hatari kwa afya ya mama na haiwezi kuendelea kuwa ya kawaida hadi kuzaliwa.

Sababu za Mimba Kutunga Nje ya Kizazi

Kuna mambo mbalimbali yanayoweza kuchangia mimba kutunga nje ya mfuko wa uzazi, ikiwa ni pamoja na:

1. Uharibifu wa Mirija ya Uzazi: Hii ni sababu kuu ya mimba ya nje ya kizazi. Uharibifu huu unaweza kusababishwa na maambukizi ya muda mrefu kama vile maambukizi ya zinaa (PID – Pelvic Inflammatory Disease), ambayo huzuia yai kupita kwenye mirija ya uzazi hadi kizazi.
2. Uwekaji wa Vifaa vya Ulinzi (IUD): Ingawa vifaa hivi vimeundwa kusaidia kuzuia mimba, wakati mwingine vinaweza kuongeza hatari ya mimba ya nje ya kizazi ikiwa mimba itatokea.
3. Upasuaji wa Awali katika Mirija: Mama aliye wahi kufanyiwa upasuaji kwenye mirija ya uzazi, kama vile kufungua mirija iliyoziba, ana hatari zaidi ya kupata mimba ya nje ya kizazi.
4. Historia ya Mimba ya Nje ya Kizazi: Wanawake ambao tayari wamewahi kupata mimba ya aina hii wako kwenye hatari zaidi ya kurudia hali hiyo tena.
5. Kuvuta Sigara: Uvutaji wa sigara huhusishwa na matatizo ya mirija ya uzazi, jambo linaloweza kuongeza uwezekano wa mimba kutunga nje ya kizazi.

Dalili za Mimba ya Nje ya Kizazi

Dalili za mimba ya nje ya kizazi zinaweza kutofautiana na kuwa kali zaidi inapozidi kukua. Baadhi ya dalili zake ni:

• Maumivu Makali ya Tumbo: Maumivu haya mara nyingi huwa upande mmoja wa tumbo na yanaweza kuongezeka kwa muda.
• Kutokwa na Damu Njano au Kahawia: Kutokwa na damu isiyo ya kawaida ukeni ni dalili mojawapo ya mimba ya nje ya kizazi.
• Maumivu ya Mgongo na Bega: Dalili hizi hutokea pale ambapo mimba inapopasuka na kusababisha damu kuvuja ndani ya tumbo, hali inayohusishwa na maumivu kwenye bega.
• Kizunguzungu na Kudhoofika: Wanawake wenye mimba ya nje ya kizazi iliyopasuka wanaweza kuhisi kizunguzungu, kupoteza fahamu, au kuwa na presha ya chini kutokana na upotevu wa damu.

Madhara ya Mimba ya Nje ya Kizazi kwa Afya ya Mama

Mimba ya nje ya kizazi ni hali hatari kwa maisha ya mama. Madhara yanayoweza kutokea ni pamoja na:

• Kupasuka kwa Mirija ya Uzazi: Hii hutokea pale ambapo yai lililorutubishwa linakua na kusababisha mirija kupasuka, hali inayosababisha damu kuvuja ndani ya tumbo. Hii ni hatari na inahitaji huduma ya haraka ya matibabu.
• Upotevu Mkubwa wa Damu: Ikiwa mirija itapasuka, damu inaweza kuvuja kwa kasi na kusababisha upungufu wa damu mwilini (anemia), hali inayohitaji matibabu ya haraka.
• Uharibifu wa Viungo vya Uzazi: Mimba ya nje ya kizazi inaweza kuharibu mirija ya uzazi na kupunguza nafasi ya mama kupata ujauzito wa kawaida baadaye.
• Hatari ya Kifo: Katika visa vya nadra, mimba ya nje ya kizazi inaweza kusababisha kifo ikiwa haitagunduliwa na kutibiwa kwa haraka.

Matibabu ya Mimba ya Nje ya Kizazi

Kutokana na hatari zake, mimba ya nje ya kizazi inahitaji matibabu ya haraka. Njia za matibabu zinaweza kujumuisha:

1. Dawa: Ikiwa mimba bado haijapasuka na ni ndogo, dawa kama vile methotrexate inaweza kutumiwa ili kusitisha ukuaji wa mimba hiyo na kufyonzwa mwilini.
2. Upasuaji: Ikiwa mimba imepasuka au haikuweza kuondolewa kwa dawa, upasuaji unafanywa kuondoa mimba hiyo na kurekebisha mirija iliyoathirika.
3. Matibabu ya Dharura ya Damu: Katika hali ambapo mama amepoteza damu nyingi, huduma ya kuongezewa damu itahitajika ili kurejesha afya yake.

Namna ya Kuzuia Mimba ya Nje ya Kizazi

Ili kupunguza hatari ya mimba ya nje ya kizazi, ni muhimu kufuata hatua zifuatazo:

• Kujikinga na Maambukizi: Epuka maambukizi ya zinaa kwa kutumia kinga sahihi kama vile kondomu na kupima afya mara kwa mara.
• Kuhakikisha Ustawi wa Afya ya Uzazi: Mama anashauriwa kufanya vipimo vya mara kwa mara vya afya ya uzazi, hasa kama amepitia matibabu ya awali ya mimba ya nje ya kizazi au ana historia ya matatizo ya uzazi.
• Kuacha Uvutaji wa Sigara: Sigara ina athari mbaya kwa afya ya uzazi, na kuacha kuvuta sigara kunaweza kusaidia kupunguza hatari ya matatizo katika mirija ya uzazi.

Kwa Kumalizia

Mimba ya nje ya kizazi ni hali inayohitaji umakini mkubwa na matibabu ya haraka kutokana na hatari zake kwa afya ya mama. Ni muhimu kwa wanawake kujenga utamaduni wa kujali afya zao za uzazi kwa kufanya vipimo vya mara kwa mara, kujikinga na maambukizi, na kutafuta huduma za afya mapema. Kwa kuchukua tahadhari hizi, wanawake wanaweza kusaidia kupunguza hatari ya mimba ya nje ya kizazi na kuimarisha afya ya uzazi kwa ujumla.

Naitwa Doctor Abdul.

Daktari Mwenye Uzoefu Wa Zaidi Ya Miaka Mitano.

Kama Unasumbuliwa Na Changamoto Yoyote Ya Afya Usisite Kunitafuta.

Unanipata Kupitia Nambari 0747 531 853.

Karibu Sana.