FAHAMU KUHUSU UGONJWA WA MKANDA WA JESHI (HERPES ZOSTER)

Makala Hii Imeandikwa Na Doctor Abdul Anaepatikana Kupitia Nambari 0747 531 853

Mkanda wa jeshi, pia unajulikana kama herpes zoster, ni ugonjwa wa ngozi unaosababishwa na virusi vya varicella-zoster, ambavyo pia husababisha tetekuwanga. Baada ya mtu kuugua tetekuwanga, virusi hawa hubaki mwilini katika hali ya kupooza kwenye neva za uti wa mgongo na ubongo. Miaka kadhaa baadaye, virusi hawa wanaweza kuamsha tena na kusababisha mkanda wa jeshi.

Dalili Za Mkanda Wa Jeshi

Dalili za mkanda wa jeshi huanza kwa maumivu, kuwashwa, au hisia ya kuchomwa kwenye eneo fulani la ngozi. Baadaye, malengelenge madogo yenye maji hutokea kwenye eneo hilo. Malengelenge haya yanaweza kuwa na maumivu makali na yanapovunjika, husababisha vidonda. Dalili nyingine ni pamoja na:

• Homa
• Baridi
• Maumivu ya kichwa
• Uchovu

Malengelenge kwa kawaida hutokea kwenye sehemu moja ya mwili, mara nyingi upande mmoja wa mwili, na kufuata mstari wa neva (dermatome).

Sababu za Ugonjwa Wa Mkanda Wa jeshi

Herpes zoster husababishwa na kuamsha upya kwa virusi vya varicella-zoster. Sababu za kuamsha virusi zinaweza kuwa ni pamoja na:

• Kupungua kwa kinga mwilini kutokana na uzee
• Magonjwa yanayoathiri mfumo wa kinga kama vile VVU/UKIMWI
• Matumizi ya dawa zinazopunguza kinga mwilini kama vile chemotherapy
• Msongo wa mawazo au magonjwa mengine yanayoweza kudhoofisha kinga mwilini

Hatari na Madhara Ya Mkanda Wa Jeshi

Watu wazima wenye umri zaidi ya miaka 50, na wale walio na kinga dhaifu, wako kwenye hatari kubwa ya kupata herpes zoster. Mojawapo ya madhara makubwa ya mkanda wa jeshi ni postherpetic neuralgia, ambayo ni maumivu ya muda mrefu kwenye eneo la mkanda wa jeshi hata baada ya malengelenge kupona.

Tiba Ya Tatizo Hili

Hakuna tiba ya kuponya kabisa mkanda wa jeshi, lakini matibabu yanaweza kusaidia kupunguza dalili na kupunguza muda wa ugonjwa. Matibabu yanajumuisha:

• Dawa za antiviral kama acyclovir, famciclovir, na valacyclovir
• Dawa za kupunguza maumivu kama vile paracetamol na ibuprofen
• Dawa za corticosteroid zinazotolewa kwa mdomo au sindano
• Dawa za kutuliza maumivu ya neva kama gabapentin au pregabalin

Kinga Ya Mkanda Wa Jeshi

Chanjo ya herpes zoster inapatikana na inaweza kusaidia kupunguza hatari ya kupata ugonjwa huu na madhara yake. Chanjo hii inapendekezwa kwa watu wenye umri wa zaidi ya miaka 50.

Kwa Kumalizia

Mkanda wa jeshi ni ugonjwa wa ngozi unaoweza kusababisha maumivu makali na matatizo ya muda mrefu, hasa kwa watu wenye kinga dhaifu. Ingawa hakuna tiba ya kuponya kabisa, matibabu yanaweza kusaidia kupunguza dalili. Chanjo ni njia bora ya kujikinga na ugonjwa huu. Ni muhimu kwa watu walio katika hatari kubwa kupata chanjo na kutafuta matibabu mapema wanapopata dalili za ugonjwa huu.

Ebhana Niite Doctor Abdul

Daktari Mwenye Uzoefu Wa Zaidi Ya Miaka Mitano.

Unanipata Kupitia Nambari 0747 531 853.

Karibu Sana