Ulimi Wangu Una Vidonda Na Umepasuka Nakuweka rangi Nyeupe hili litakuwa Tatizo gani.? Fahamu Kuhusu Fangasi Za Mdomoni

Makala hii imeandikwa na Doctor Abdul anaepatikana kupitia Nambari 0747 531 853

Fangasi za mdomoni ni hali inayosababishwa na ukuaji kupita kiasi wa fangasi aina ya Candida albicans katika maeneo ya mdomo. Hii ni hali ya kawaida inayoweza kuathiri watu wa rika zote, ingawa kwa kawaida inaonekana zaidi kwa watoto wachanga, wazee, na watu wenye kinga dhaifu.

Sababu za Fangasi za Mdomoni

Fangasi za mdomoni husababishwa na ukuaji usio wa kawaida wa fangasi wa Candida ambao kwa kawaida hupatikana kwenye ngozi, mdomo, na maeneo mengine ya mwili bila kusababisha matatizo. Hata hivyo, hali fulani zinaweza kuchangia kuongezeka kwa fangasi hawa, zikiwemo:

• Kingamwili dhaifu: Watu wenye kinga dhaifu, kama wale wanaoishi na VVU/UKIMWI, saratani, au wanaotumia dawa za kudhoofisha kingamwili (immunosuppressants), wako katika hatari kubwa.
• Matumizi ya dawa za kuua bacteria: Dawa za kuua bakteria zinaweza kuua bakteria wazuri wanaosaidia kudhibiti ukuaji wa Candida, hivyo kuruhusu fangasi hawa kuongezeka.
• Matumizi ya dawa za steroid: Matumizi ya muda mrefu ya dawa za steroid, hasa zile za kuvuta (inhalers), zinaweza kuongeza hatari ya kupata fangasi za mdomoni.
• Kisukari: Watu wenye kisukari, hasa kama haijadhibitiwa vizuri, wako katika hatari ya kupata fangasi za mdomoni kwa sababu ya sukari nyingi kwenye mate ambayo ni chakula cha Candida.
• Dawa za kudhibiti uzazi: Matumizi ya baadhi ya aina za dawa za kudhibiti uzazi zinaweza kubadilisha usawa wa homoni na kusaidia kuongezeka kwa fangasi.
• Kula chakula chenye sukari nyingi: Sukari nyingi inaweza kuchochea ukuaji wa Candida.

Dalili za Fangasi za Mdomoni

Dalili za fangasi za mdomoni zinaweza kutofautiana kulingana na kiwango cha maambukizi, lakini kawaida ni pamoja na:

• Madoa meupe: Madoa meupe au vijisehemu vya rangi ya maziwa kwenye ulimi, ndani ya mashavu, paa la mdomo, na koo.
• Maumivu au uchungu: Uchungu wakati wa kumeza au kuhisi mdomo kama unaungua.
• Kupoteza ladha: Kupungua au kupoteza ladha ya chakula.
• Kuchubuka au kuvuja damu: Madoa meupe yanaweza kuwa magumu na kuchubuka, kusababisha kuvuja damu.
• Kuvimba na uwekundu: Kuwa na uvimbe na uwekundu kwenye mdomo na koo.

Tiba na Kinga ya Fangasi za Mdomoni

Matibabu ya fangasi za mdomoni yanaweza kujumuisha:

• Dawa za antifungal: Daktari anaweza kuagiza dawa za antifungal kama vile nystatin, clotrimazole, fluconazole, au itraconazole.
• Kubadilisha lishe: Kupunguza sukari na vyakula vya wanga ambavyo huchangia ukuaji wa fangasi.
• Kuboresha usafi wa mdomo: Kusafisha meno mara kwa mara, kutumia dawa za kusafisha mdomo, na kuhakikisha vifaa vya meno vinatunzwa vizuri.
• Matumizi ya probiotiki: Vyakula au virutubisho vyenye probiotiki vinaweza kusaidia kurejesha usawa wa bakteria wazuri kwenye mdomo.

Jinsi ya Kuzuia Fangasi za Mdomoni

Ili kuzuia fangasi za mdomoni, ni muhimu kuchukua hatua zifuatazo:

• Usafi wa mdomo: Kusafisha meno mara mbili kwa siku na kutumia uzi wa meno kila siku.
• Kutumia dawa za steroid kwa usahihi: Kuosha mdomo vizuri baada ya kutumia dawa za kuvuta za steroid.
• Kudhibiti kisukari: Kuhakikisha kiwango cha sukari kwenye damu kipo katika kiwango kinachotakiwa.
• Epuka kula sukari nyingi: Kupunguza matumizi ya vyakula vyenye sukari nyingi.
• Kufuatilia afya kwa ujumla: Kudumisha kinga ya mwili kwa kula vyakula bora, kufanya mazoezi, na kulala vya kutosha.

Kwa kumalizia

Fangasi za mdomoni ni tatizo linaloweza kudhibitiwa na kutibika. Ikiwa unahisi una dalili za fangasi za mdomoni, ni muhimu kumwona daktari kwa ajili ya uchunguzi na matibabu sahihi.