Makala hii imeandikwa na Doctor Abdul anaepatikana kupitia Nambari 0747 531 853

Homa ya Dengue ni ugonjwa wa virusi unaosababishwa na virusi vya Dengue (DENV), ambavyo vinaenezwa na mbu wa aina ya Aedes, hasa Aedes aegypti na Aedes albopictus. Ugonjwa huu ni tatizo kubwa la afya ya umma katika maeneo yenye hali ya hewa ya kitropiki na joto duniani kote, ikiwa ni pamoja na Afrika, Asia, Amerika Kusini, na Karibiani.
Sababu na Ueneaji
Homa ya Dengue husababishwa na moja ya aina nne za virusi vya Dengue (DENV-1, DENV-2, DENV-3, na DENV-4). Mara tu mbu anapoumwa na mtu aliyeambukizwa virusi vya Dengue, mbu huyo anaweza kuwaambukiza watu wengine anapowauma. Mbu wa Aedes wanapenda kuishi karibu na makazi ya watu na mara nyingi huuma wakati wa mchana.
Dalili za Homa ya Dengue
Dalili za Homa ya Dengue zinaweza kuwa kali au zenye kuhatarisha maisha. Watu wengi wanaopata Dengue hupata dalili kali ambazo zinaweza kujumuisha:
- Homa ya ghafla na kali
- Maumivu ya kichwa
- Maumivu ya nyuma ya macho
- Maumivu ya viungo na misuli (wakati mwingine huitwa “breakbone fever”)
- Uchovu na udhaifu
- Upele unaoweza kuonekana siku chache baada ya homa kuanza
- Kichefuchefu na kutapika
Katika hali mbaya, homa ya Dengue inaweza kugeuka kuwa Dengue hemorrhagic fever (DHF) au Dengue shock syndrome (DSS), ambayo inaweza kusababisha:
- Kutokwa na damu ndani ya ngozi, pua, au fizi
- Kuongezeka kwa upenyezaji wa mishipa ya damu
- Kizunguzungu na kupoteza fahamu kutokana na kupungua kwa shinikizo la damu (Dengue shock syndrome)
Matibabu ya Homa ya Dengue
Hakuna tiba maalum ya virusi vya Dengue, lakini matibabu yanaweza kusaidia kupunguza dalili na kuzuia matatizo. Hatua za matibabu ni pamoja na:
- Kupumzika: Kupumzika vya kutosha ni muhimu kwa kupona haraka.
- Kunywa maji mengi: Kuwa na maji ya kutosha mwilini ni muhimu ili kuzuia upungufu wa maji mwilini.
- Kutumia dawa za kupunguza maumivu na homa: Dawa kama paracetamol inaweza kusaidia kupunguza homa na maumivu. Epuka dawa za ibuprofen na aspirini kwani zinaweza kuongeza hatari ya kutokwa na damu.
- Matibabu ya hospitali: Watu wenye dalili kali au zinazotishia maisha wanahitaji matibabu ya haraka hospitalini, ikiwa ni pamoja na kuongezewa maji kwa njia ya mishipa (IV fluids) na uangalizi wa karibu wa hali yao.
Kinga ya Homa ya Dengue
1. Kuzuia Mbu Kuuma:
- Tumia viuatilifu vya mbu kwenye ngozi inayojitokeza, kama vile DEET, picaridin, au mafuta ya mbegu ya limau.
- Vaa nguo zinazofunika sehemu kubwa za mwili, kama mashati ya mikono mirefu na suruali.
- Lala ndani ya chandarua kilichotiwa dawa ya kuua mbu.
- Tumia feni au vipeperushi vya umeme vya kufukuza mbu.
2. Kupunguza Mazingira ya Kuzaliana kwa Mbu:
- Ondoa maji yaliyotuama karibu na nyumba, kama vile kwenye ndoo, mapipa, na matairi yaliyotupwa.
- Safisha na funika vyombo vya kuhifadhia maji.
- Weka majani ya mimea safi na kavu, na epuka maji kusanyiko kwenye sehemu za mimea.
3. Chanjo:
- Chanjo ya Dengue (Dengvaxia) imeidhinishwa katika baadhi ya nchi kwa watu wenye umri maalum na waliowahi kupata maambukizi ya Dengue. Hata hivyo, chanjo hii ina mapungufu na haipatikani kwa wote.
Kwa kumalizia
Homa ya Dengue ni ugonjwa hatari unaoenea haraka katika maeneo yenye mbu wa Aedes. Kwa kuwa hakuna tiba maalum kwa virusi vya Dengue, kinga ni muhimu zaidi. Kupambana na mbu na kupunguza mazingira yao ya kuzaliana ni hatua muhimu za kuzuia maambukizi. Pia, kujua dalili za Dengue na kutafuta matibabu haraka inaweza kusaidia kuzuia matatizo makubwa na kuokoa maisha. Ni muhimu kuhamasisha jamii kuhusu mbinu za kujikinga na Homa ya Dengue na kushirikiana na mamlaka za afya kwa juhudi za kudhibiti ugonjwa huu.
Ebhana Niite Abdul, daktari Mwenye uzoefu Wa Zaidi Ya Miaka Mitano. Nimehudumia Maelfu Ya Wagonjwa Na Nimekuwa Sababu Ya Maelfu Ya Watu Kupona Matatizo Yao Kabisa.
Kama Unasumbuliwa na Tatizo lolote la Afya Na Unatamani Kupona Kabisa Kwa Kutumia Tiba Zisizo na Kemikali, basi Hapa umefanikiwa.
Unanipata Kupitia Nambari 0747 531 853. Nipo Dar es salaam, Kariakoo
Karibu Nikuhudumie