Fahamu kiundani Kuhusu Ugonjwa Wa Kisonono (Gonorrhoea/Gonorea)

Makala hii imeandikwa na Doctor Abdul anaepatikana kupitia Nambari 0747 531 853

Kisonono, au Gonorrhoea, ni ugonjwa wa zinaa unaosababishwa na bakteria aitwaye Neisseria gonorrhoeae. Ugonjwa huu huathiri sehemu za siri, njia ya mkojo, koo, na hata puru. Kisonono ni moja ya magonjwa ya zinaa yanayoenea kwa kasi zaidi duniani na huathiri watu wa rika zote, ingawa vijana na watu walio katika uhusiano wa kimapenzi na wapenzi wengi wako kwenye hatari kubwa zaidi. Makala hii itaangazia sababu za kisonono, dalili zake, athari zake kiafya, na mbinu mbalimbali za kuzuia na kutibu ugonjwa huu.

Sababu za Kisonono

Kisonono husababishwa na bakteria Neisseria gonorrhoeae. Bakteria hawa huenezwa kupitia:

• Ngono isiyo salama: Kujamiiana bila kutumia kinga kama vile kondomu, iwe ni ngono ya ukeni, ya mdomo, au ya puru.
• Mguso wa moja kwa moja na sehemu iliyoambukizwa: Hii inaweza kutokea kwa kugusa sehemu za siri na kisha kugusa sehemu nyingine za mwili kama macho.
• Kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto: Wakati wa kujifungua, mtoto anaweza kupata maambukizi kutoka kwa mama aliyeambukizwa.

Dalili za Kisonono

Dalili za kisonono zinaweza kujitokeza baada ya siku 2 hadi 14 tangu kupata maambukizi. Hata hivyo, watu wengine hawana dalili zozote na bado wanaweza kusambaza ugonjwa huu. Dalili kuu ni pamoja na:

Kwa Wanawake

• Kutokwa na uchafu usio wa kawaida ukeni: Uwe na rangi ya njano au kijani.
• Maumivu wakati wa kukojoa.
• Kuvimba na maumivu ya nyonga.
• Kuhisi maumivu wakati wa kujamiiana.
• Kutokwa na damu isiyo ya kawaida ukeni: Hasa baada ya kujamiiana.

  Kwa Wanaume

• Kutokwa na usaha kwenye uume.
• Maumivu wakati wa kukojoa.
• Kuhisi kuwashwa kwenye tundu la uume.
• Kuvimba na maumivu ya korodani.

Dalili za Kisonono Katika Sehemu Nyingine

• Koo: Maumivu ya koo, haswa kwa wale wanaofanya ngono ya mdomo.
• Macho: Maumivu, usaha, na uwekundu wa macho ikiwa macho yameathirika.
• Puru: Maumivu, kutokwa na damu, na usaha katika puru kwa wale wanaofanya ngono ya puru.

Athari za Kisonono

Kisonono kisipotibiwa kinaweza kusababisha matatizo makubwa kiafya kama:

• Kwa Wanawake: Ugonjwa wa uchochezi wa nyonga (Pelvic Inflammatory Disease – PID) ambao unaweza kusababisha ugumba, mimba kutunga nje ya mfuko wa uzazi, na maumivu ya muda mrefu ya nyonga.
• Kwa Wanaume: Maambukizi kwenye korodani ambayo yanaweza kusababisha utasa.
• Kwa Watoto: Watoto wanaozaliwa na mama mwenye kisonono wanaweza kupata maambukizi ya macho ambayo yanaweza kusababisha upofu.
• Septicemia: Maambukizi yanaweza kusambaa kupitia damu na kuathiri viungo vingine vya mwili, hali inayoitwa Disseminated Gonococcal Infection (DGI), na kusababisha matatizo kama vile maumivu ya viungo, homa, na vidonda vya ngozi.

Mbinu za Kuzuia na Matibabu ya Kisonono

1. Kuzuia

• Matumizi ya Kondomu: Kondomu ni njia bora ya kuzuia maambukizi ya kisonono na magonjwa mengine ya zinaa.
• Kupima na Tiba: Kupima mara kwa mara hasa kwa wale walio kwenye hatari kubwa, na kupata matibabu haraka ikiwa kuna maambukizi.
• Uaminifu kwa mpenzi mmoja: Kupunguza idadi ya wapenzi wa kimapenzi na kuwa na mpenzi mmoja mwaminifu.
• Elimu ya Afya ya Uzazi: Kujua na kuelewa njia za kujikinga na magonjwa ya zinaa.

2. Matibabu

Kisonono hutibiwa kwa kutumia antibiotics. Hata hivyo, baadhi ya vimelea vya kisonono vimekuwa sugu kwa aina nyingi za antibiotics, hivyo ni muhimu kupata ushauri wa daktari na kufuata matibabu ipasavyo.

• Matumizi ya Antibiotics: Dawa kama ceftriaxone pamoja na azithromycin zinatumiwa mara nyingi kutibu kisonono.
• Matibabu kwa Wapenzi: Ni muhimu kuwa wapenzi wote wanatibiwa ili kuepuka maambukizi ya kurudia.
• Kujiepusha na Ngono: Kujiepusha na ngono hadi matibabu yakamilike na daktari kuthibitisha kuwa maambukizi yameisha.

Kisonono ni ugonjwa wa zinaa ambao unaweza kuleta madhara makubwa kiafya ikiwa hautatibiwa ipasavyo. Elimu, kinga, na upimaji wa mara kwa mara ni muhimu katika kudhibiti ugonjwa huu. Kwa mtu yeyote anayehisi dalili za kisonono au aliye katika hatari ya kuambukizwa, ni muhimu sana kutafuta matibabu haraka. Kwa pamoja, tunaweza kupambana na ugonjwa huu na kuhakikisha jamii inakuwa na afya bora.

Ebhana Niite Abdul, daktari mwenye uzoefu wa zaidi ya miaka mitano kwenye sekta hii ya Afya. Nimehudumia maelfu ya wagonjwa na nimekuwa sababu ya maelfu ya watu kupona matatizo yao.

Kwa sasa nimejikita zaidi kwenye Tiba Lishe kwa sababu ya matokeo mazuri wanayo onyesha wagonjwa wangu ninao wapatia dawa za Tiba lishe.

Kama unasumbuliwa na tatizo lolote la afya la muda mrefu na la muda mfupi lakini pia hata kama umeaminishwa Tatizo lako halina Dawa basi nikuhakikishie Dawa ipo.

Nipigie kupitia Nambari 0747 531 853. Nipo Dar es salaam, Kariakoo

Karibu Nikuhudumie