Makala hii imeandikwa na Doctor Abdul anaepatikana kupitia nambari 0747 531 853

Ugonjwa wa maambukizi kwenye damu, pia hujulikana kama septicemia au sepsis, ni hali hatari ya kiafya ambapo mwili unapata maambukizi na bakteria au viumbe wengine vya magonjwa hupita kwenye damu, kusababisha mwitikio wa kinga ya mwili uliokithiri. Mwitikio huu unaweza kuharibu viungo muhimu na mifumo ya mwili, na inaweza kuwa hatari kwa maisha ikiwa haitatibiwa kwa haraka.
Sababu za Maambukizi kwenye Damu
Ugonjwa wa maambukizi kwenye damu unasababishwa na vimelea mbalimbali, kama vile:
- Bakteria: Vimelea vinavyosababisha maambukizi mengi ya damu. Aina za kawaida ni pamoja na Escherichia coli, Staphylococcus aureus, na Streptococcus.
- Virusi: Ingawa ni nadra, baadhi ya virusi kama HIV na virusi vya hepatitis wanaweza kusababisha maambukizi ya damu.
- Vimelea: Vimelea kama Malaria vinaweza kuathiri damu.
- Fungi: Ingawa ni nadra zaidi kuliko bakteria, baadhi ya vimelea vya fangasi vinaweza kusababisha maambukizi kwenye damu.
Maambukizi haya yanaweza kutokea kwa sababu ya:
- Maambukizi katika sehemu nyingine za mwili: Kama vile kwenye mapafu (pneumonia), kibofu cha mkojo (urinary tract infection), au majeraha yaliyopata maambukizi.
- Upasuaji au michubuko: Michubuko au upasuaji inaweza kusababisha vimelea kuingia moja kwa moja kwenye damu.
- Mifumo ya matibabu: Vifaa vya matibabu kama katheta au madawa ya kudunga yanaweza kuwa njia ya vimelea kuingia kwenye damu.
Dalili za Maambukizi kwenye Damu
Dalili za maambukizi kwenye damu zinaweza kujitokeza haraka na ni pamoja na:
- Homa ya ghafla na joto la mwili la juu.
- Mapigo ya moyo yanayoongezeka.
- Shinikizo la damu la chini.
- Upungufu wa hewa na upumuaji wa haraka.
- Kutetemeka kwa mwili.
- Kizunguzungu na kuchanganyikiwa.
- Maumivu ya tumbo.
- Ukojoaji usio wa kawaida.
- Uvimbe na maumivu kwenye majeraha.
Utambuzi wa Maambukizi kwenye Damu
Daktari anaweza kutumia mbinu kadhaa ili kugundua maambukizi kwenye damu:
- Vipimo vya damu: Vipimo vya damu vinaweza kugundua viwango vya bakteria au vimelea vingine, pamoja na dalili za mwitikio wa kinga ya mwili.
- Vipimo vya uchunguzi vya kiungo: Kuchunguza viungo vya mwili kama mapafu, figo, na ini kwa madhara yanayotokana na maambukizi.
- Vipimo vya kupima viwango vya oksijeni: Kupima viwango vya oksijeni kwenye damu ili kujua kama mwili unapata oksijeni ya kutosha.
Matibabu ya Maambukizi kwenye Damu
- Antibiotiki: Ni matibabu ya kwanza kwa maambukizi ya bakteria. Wanaweza kuanza na antibiotiki yenye wigo mpana na kisha kubadilisha kulingana na matokeo ya vipimo vya damu.
- Madawa mengine: Madawa ya kuimarisha shinikizo la damu au kudhibiti viwango vya sukari ya damu vinaweza kutumika.
- Tiba ya maji: Kunywesha maji ya kutosha au kudungwa maji ya kuimarisha hali ya mwili.
- Huduma ya Uangalizi Maalum: Wagonjwa wenye hali mbaya zaidi wanaweza kuhitaji uangalizi maalum kwenye chumba cha wagonjwa mahututi.
Namna ya Kujikinga
- Kudhibiti Maambukizi: Kuvaa vifaa vya kujikinga wakati wa matibabu na kuhakikisha mazingira safi.
- Chanjo: Kupata chanjo dhidi ya magonjwa ya kawaida kama vile homa ya mapafu na homa ya msimu.
- Huduma bora za afya: Kutafuta matibabu kwa maambukizi ya mapema na kufuata maagizo ya daktari.
- Kukwepa hatari zisizo za lazima: Kuepuka upasuaji usio wa lazima au vifaa vya matibabu visivyo safi.
Maambukizi kwenye damu ni hali hatari inayohitaji matibabu ya haraka na uangalizi maalum. Iwapo unapata dalili za maambukizi kwenye damu, tafuta matibabu mara moja ili kupunguza hatari za madhara makubwa zaidi.